مقدار شیر مورد نیاز کودکان به سن، نوع تغذیه و سایر غذاهای مصرفی بستگی دارد. در کودکان سالم، مقادیر زیر بهعنوان یک راهنمای عملی توصیه میشود.
مقدار شیر مورد نیاز در شبانهروز
| سن کودک | مقدار شیر مورد نیاز در شبانهروز |
|---|---|
| تولد تا ۶ ماه | فقط شیر مادر یا شیر خشک بر اساس میل کودک (معمولاً ۷۰۰ تا ۹۰۰ میلیلیتر) |
| ۶ تا ۱۲ ماه | حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیلیتر شیر مادر یا شیر خشک، همراه با شروع غذای کمکی |
| ۱ تا ۲ سال | ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیلیتر شیر یا معادل آن (حدود ۲ لیوان) |
| ۲ تا ۳ سال | ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیلیتر (۲ لیوان) |
| ۴ تا ۸ سال | ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیلیتر (۲ تا ۲.۵ لیوان) |
| ۹ تا ۱۸ سال | ۷۰۰ تا ۹۰۰ میلیلیتر یا معادل ۳ وعده لبنیات در روز |
نکات مهم
- تا قبل از ۱۲ ماهگی، شیر گاو بهعنوان نوشیدنی اصلی توصیه نمیشود.
- مصرف بیش از ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیلیتر شیر گاو در روز در کودکان نوپا میتواند باعث کاهش اشتها، کمبود آهن و کمخونی شود.
- هر یک لیوان شیر (حدود ۲۴۰ میلیلیتر) معادل یک واحد لبنیات است. یک واحد لبنیات همچنین میتواند معادل یک لیوان ماست یا حدود ۴۵ گرم پنیر باشد.
- اگر کودک از سایر لبنیات (ماست، پنیر و…) استفاده میکند، میتوان بخشی از نیاز روزانه را از این منابع تأمین کرد و لزومی ندارد تمام آن بهصورت شیر باشد.
برای آموزش والدین، معمولاً این قانون ساده کاربردی است:
- ۱ تا ۳ سال: حدود ۲ لیوان شیر یا لبنیات در روز
- ۴ تا ۸ سال: حدود ۲ تا ۲.۵ لیوان
- ۹ سال به بالا: حدود ۳ لیوان لبنیات در روز
مقدار پیشنهادی آب ساده در روز
بر اساس توصیههای اجماعی Healthy Eating Research و آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD)، ۲۰۲۵–۲۰۲۶
| سن کودک | آب ساده در روز |
|---|---|
| ۶ تا ۱۲ ماه | ۱۲۰ تا ۲۴۰ میلیلیتر |
| ۱ تا ۳ سال | ۲۴۰ تا ۹۵۰ میلیلیتر |
| ۴ تا ۵ سال | ۳۵۵ تا ۱۱۸۰ میلیلیتر |
| ۶ تا ۸ سال | ۴۷۵ تا ۱۱۸۰ میلیلیتر |
| ۹ تا ۱۳ سال، دختران | ۶۵۰ تا ۱۶۰۰ میلیلیتر |
| ۹ تا ۱۳ سال، پسران | ۸۶۰ تا ۱۸۰۰ میلیلیتر |
| ۱۴ تا ۱۸ سال، دختران | ۸۶۰ تا ۱۸۰۰ میلیلیتر |
| ۱۴ تا ۱۸ سال، پسران | ۱۶۵۰ تا ۲۶۰۰ میلیلیتر |
چند نکته مهم برای تفسیر جدول
- ۶ تا ۱۲ ماه: مقدار ۱۲۰ تا ۲۴۰ میلیلیتر، مقدار پیشنهادی برای عرضه آب در کنار غذاست؛ نه اینکه کودک حتماً باید این مقدار را بنوشد. شیر مادر یا شیرخشک همچنان منبع اصلی مایعات اوست.
- ۱ تا ۵ سال: دامنه مقادیر عمداً گسترده است؛ مقدار شیر و سایر نوشیدنیهای کودک بر میزان آب ساده مورد نیاز تأثیر میگذارد.
- سنین مدرسه و نوجوانی: مقدار مورد نیاز با جنس، جثه، فعالیت بدنی و آبوهوا تغییر میکند. اعداد جدول دامنهاند، نه نسخه ثابت برای همه کودکان.
- این جدول برای کودکان سالم است و در تب، اسهال، استفراغ، ورزش سنگین و بیماریهای خاص باید شرایط بالینی را جداگانه در نظر گرفت.

