الگوهای تغذیه کودک در سنین 1 تا 5 سالگی شکل گرفته و به تدریج همانند بزرگسالان میشود. هر چند نیازهای غذایی در این سن، با سایر سنین متفاوت است ولی سلیقههای غذایی فرد در این سالها شکل گرفته و پایدار میماند.
از سوی دیگر عادات و رفتارها نادرست غذایی در این سنین شایع بوده و باعث بروز نگرانیهای شدید در والدین می شود. در این مطلب به مواردی مهم در تغذیه و تکامل کودکان یک تا پنج سال اشاره میکنیم.
- پس از سال اول عمر و پایان شیرخوارگی، سرعت رشد کودک کند میشود. اندامهای او سریعتر از تنهاش رشد میکنند و به همین دلیل ساختار بدنی کودک تغییر شکل پیدا میکند. راه رفتن و حرف زدن کودک تکامل بیشتری پیدا میکند و او بیش از قبل میتواند احساسات خود را ابراز نماید. تواناییهای کودک بستگی به تکامل دستگاه عصبی او دارد که خود به عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی به ویژه محرکهای محیطی و تغذیه کودک وابسته است.
- از سن ۲ تا ۵ سالگی تکامل ذهنی و حرکتی به سرعت پیشرفت میکند ولی سرعت رشد قدی کند میشود. بسیاری از عادات غذایی درست و نادرست در این سنین شکل میگیرد و نیازهای غذایی خردسالان تفاوتهای عمدهای با این نیازها در بزرگسالان دارد.
نیازمندیهای رژیم غذایی کودک در سنین ۱ تا ۵ سالگی
رژیم غذایی خردسالان باید بتواند موارد زیر را تامین کند:
- تکامل سریع مغزی
- رشد قدی
- تکامل سیستم ایمنی
- انرژی لازم برای فعالیت بدنی
رشد قدی کودکان مستلزم ساخت سریع بافت استخوانی و عضلات میباشد. بنابراین علاوه بر تامین انرژی کافی، لازم است پروتئین و املاح معدنی مثل کلسیم و فسفر و پتاسیم و روی نیز برای کودک تامین شود. کمبود هر کدام از این مواد میتواند رشد قدی کودک را محدود نماید.
در بخش فیلم های آموزشی تغذیه کودک وبسایت، چند محصول آموزشی برای تغذیه کودکان در این سنین آماده شده است.
تکامل مغز کودک
از اواسط دوران بارداری تا ۲ سالگی شامل رشد سریع و فعالیت بیلیونها زائده سلول عصبی یا دندریت و تکثیر سلولهای عصبی میباشد.
اجزای اصلی تشکیل دهنده سلولهای عصبی عبارتند از: فسفولیپیدها، کلسترول و پروتئینها و چربیهای سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع چندزنجیرهای امگا ۳ و ۶ که بر ظرفیت تکامل ذهنی کودک تاثیر گذارند.
تا سن ۲ سالگی، سرعت تجمع چربی و پروتئین در مغز خیلی زیاد است و در نتیجه در اوایل خردسالی، کودک نیاز زیادی به اسیدهای چرب ضروری و اسیدهای آمینه ضروری دارد.
در واقع تا سن ۶ سالگی، میزان مصرف اکسیژن مغز به سرعت رو به افزایش است و پس از آن به تدریج به حد بالغین میرسد. آهن در کودکان، یک ماده مغذی اساسی برای تکامل مغز کودک میباشد و به تولید انرژی در سلولها کمک میکند.
مطلب پیشنهادی: مواد غذایی موثر برای افزایش قدرت و فعالیت مغز کودکان
تکامل سیستم ایمنی بدن خردسال
به دنبال تماس کودک با عوامل مختلف بیماریزا، دستگاه ایمنی او تکامل مییابد. در اوایل خردسالی کودک برای نخستین بار با بسیاری از عوامل مختلف بیماریزا تماس یافته و یا دچار علائم بیماری از قبیل تب و بیاشتهائی میشود. در این زمان، نیاز بدن به انرژی و مواد مغذی افزایش مییابد تا بتواند نیازهایش را در پاسخ به التهاب تامین کند.در صورتیکه بیماریهای کودک شدید یا مکرر و یا مزمن باشند، نیازهای غذایی بدن او تامین نشده و منجر به اختلال رشد و سو تغذیه خواهد شد.
اهمیت تغذیه در کودکان 1 تا 5 سال
در این دوران میتواند در پیشگیری از بسیاری بیماریهای بزرگسالی مثل افزایش فشارخون و بیماریهای قلبی -عروقی نقش داشته باشد. کیفیت نامطلوب تغذیه خردسالان میتواند زمینهساز بیماریهای سنین بزرگسالی باشد.
در کودکان این سن مشکلات تغذیهای به طور شایع به چشم میخورد.بیشترین مشکل، بیاشتهایی و امتناع از غذا خوردن است.
این موارد بیشتر به دلیل جلب توجه اطرافیان بوده و توجه به غذا خوردن کودک و پافشاری بیش از حد موجب لجباز شدن او میشود. این مشکلات در بیشتر موارد با انجام مشاوره تغذیه بهبود میابد ولی در برخی موارد سلامت کودک را تهدید میکند.
در صورت تمایل برای دریافت برنامه غذایی اختصاصی کودک خود یا دریافت مشاوره توسط دکتر بهاره ایمانی متخصص کودکان و نوازدان اقدام فرمایید.
